Site rengi

Tasarım

ALTIN 566,85
DOLAR 9,8254
EURO 11,4802
BIST 1.480
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 15 °C
Parçalı Bulutlu

Taş Devri perhizi ne kadar sıhhatli

14.07.2021
77
A+
A-

Taş Devri insanları ne pizza yiyordu ne de kek. Eti için hayvan avlıyor, balık yakalıyor, ormandan fındık-fıstık ve yemiş topluyordu. BBC Türkçenin haberine göre; kimileri, 2,5 milyon ile 10 bin sene evvelinde yaşayan bu insanların uyguladığı perhizin insana en uygun perhiz olduğu görüşünde.

“Taş Devri perhizi”ni destekleyenlerin argümanı şu: İnsan bedeni Taş Devri’nde hayata adapte oldu; o günden bu yana genetik yapımızda pek bir farklılık olmadığı için bu yarıyıl insanlarının tarım evveli uyguladıkları perhiz biyolojik olarak insana daha uygundur. Bu perhizi korunanlar, insanların bugün her türlü süt mahsullerinden, makarna, ekmek, pirinç gibi hububat mahsullerinden, hatta baklagillerden uzak durması gerektiğine inanıyor. Kalp hastalıkları, diyabet, kanser gibi çağdaş hastalıkları, insanın Taş Devri’ndeki anatomik yapısına uygun olmayan bir beslenme stiline sahip olmasına bağlıyorlar.

Peki, mağarada yaşayan insanların perhizinin bizim için daha iyi olacağına dair bilimsel bir bilgi var mı? Burada iki sualin cevabını aramak gerekiyor:

1- Çağdaş insan, Taş Devri insanı ile biyolojik olarak aynı mıdır?

2- O devrin beslenme stili bizim için daha mı verimli olacaktır?

Taş Devri perhizini korunanlar, o perhizin insanın sindirim sistemine daha uygun olduğu görüşünde. Tarım ve hayvancılığın ortaya çıkmasıyla beslenmemize giren süt ve hububat mahsullerinin insanın evrimine ve beden yapısına ters olduğunu ileri sürüyorlar. 2012’de Polonya’da yapılan bir araştırma, Batı ülkelerindeki popülasyonun günlük enerji kaynağının yüzde 70’ini oluşturan süt ve hububat mahsulleri, şeker ve işlenmiş yağın Taş Devri insanının yemekleri arasında yer almadığını belirtiyordu.

Genetik metamorfoz ehemmiyetli

Amerika Birleşik Devletlerindeki Minnesota Üniversitesi’nde Evrimsel Biyoloji Uzmanı Marlene Zuk ise bu görüşe katılmıyor. Zuk, değişik genlerin değişik oranlarda metamorfoz gösterdiğini, bu sebeple Taş Devri insanı ile genetik olarak tıpa tıp aynı olmamızın beklenemeyeceğini vurguluyor. İnsan devamlı evrim halindedir. “O yarıyıl sahip olduğumuz bazı genler de hayatın yalnızca suda var olduğu yarıyıldaki genlerle aynı diye suda beslenmemiz gerektiğini mi söylemeli?” diye soruyor Zuk.

İnsanın tarihi bakımından son yarıyıllar olarak adlandırabileceğimiz bir genetik metamorfoz 7 bin sene evveline denk düşen laktoz mukavemeti ile alakalı. İnsan yavrusu sütle besleniyor, ama anne sütü kesildiğinde başka bir süt verilmesi gidişatında mide sızısı ve ishal gibi rahatsızlıklar baş gösteriyordu. İnsanlar inekleri sütü için değil, eti ve teni için beslemeye başlamıştı. Ama inek sütünü içip de hazmedebilen insanlar evrimsel bir avantaj kazanmış oldular; yalnızca aşırıdan bir yiyecek kaynağına kavuşmakla meşrubata da kavuşmuş oldular. Böylece yaşamda kalma bahtları daha da arkasıydı ve sütü hazmetmelerini sağlayan genlerini çocuklarına da aktarma imkânına sahip oldular. Böylece zamanla sütle beslenebilen insan rakamı değişik yerlerde değişik rakamlarda çoğalmış oldu.

Genetik olarak Taş Devri insanı ile yüzde surat örtüşmesek de bu yarıyılın beslenme stili yeniden de bizim için daha iyi olabilir mi? Çoğunluğu işlenmiş besinlerden oluşan bir perhiz karşısında Taş Devri perhizi elbette üstün gelecektir; ama sıhhatli bir beslenme stili ile mukayese etildiğinde aynı neticeye varabilir miyiz?

Bu mevzuda yapılan araştırmalar şunu göstermiş: Taş Devri perhizi ile daha süratli kilo kaybedebiliriz; ama yapılan deneylerin çoğu kısa yarıyıllı ve insanları böyle bir perhiz yapmaya ikna etme mevzusundaki kasvetler sebebiyle az rakamda insanla yapılmış.

Mağara perhizi mi, kuzey perhizi mi

Bu sene yeni bir araştırma ile mevzu tekerrür gündeme geldi. Araştırma, Taş Devri’ndeki beslenme stilinin insan için daha iyi olduğunu gösteren bilgilere erişildiğini iddia ediyordu. Yapılan hakimiyetli deneyin süresi iki seneyi içeriyordu; başka bir deyişle öbür deneylere mukayeseyle daha uzundu. Vasati 60 olan kobay rakamı da öbürlerine göre daha fazlaydı. İki sene süresince kobayların bir kısmına Taş Devri perhizi, öbürlerine ise yağ oranı düşük olan Kuzey perhizi uygulanmıştı. Kuzey perhizi hiçbir gıdayı dışlamıyor, fakat az yağlı süt mahsullerine ve lifli hububat ürünlerine sabrediyordu. Kobayların alması gereken ideal ölçüde protein, yağ ve karbonhidrat hedefleri tanımlanmıştı.

Deney neticesinde şu görüldü: Her iki gruptaki kobaylar da kilo kaybetmişti; ama altı ayın sonunda Taş Devri perhizini uygulayan bayanlar Kuzey perhizini uygulayanlara oranla daha fazla kilo kaybetmiş, belleri daha fazla incelmişti. Fakat iki senenin sonunda her iki gruptaki kobaylar arasında kilo bakımından fark kalmamıştı. Tek fark hasarlı olarak değerlendirilen kan yağlarının, trigliseridlerin oranıydı. Ancak Kuzey perhizi uygulayanlarda da bu oran güvenlik hudutları içinde, sıradan seviyedeydi. Her iki gruptaki kobaylar da perhize uymanın güçlüklerinden ve yiyecek gruplarını hedef olarak gösterilen ideal ölçüde harcayamamaktan yakındılar. 2011’de yapılan başka bir deneyde kobaylar Taş Devri perhizinde yeterli ölçüde kalsiyum, demir ve lif almanın güçlüğünü dile getirmişti.

Başka Bir Deyişle kısacası; mağara devri insanları gibi beslenmenin daha iyi olduğunu gösteren bilimsel bir bilgi yok. Beyaz ekmek, şekerli kahvaltılık hububatlar gibi fazla ölçüde işlenmiş besinlere dayalı bir beslenme elbette sıhhatli değil. Ama bu her türlü süt ve hububat mahsullerinden sakınmak anlamına gelmemeli, şayet bunlara karşı rastgele bir alerjiniz yoksa.

Kilo vermek açısından ise söylenebilecekler zati bildiğimiz şeyler: Az yiyip, çok hareket etmek. Başka Bir Deyişle hâlâ büyülü bir değnek yok!

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.