Site rengi

Tasarım

ALTIN 526,44
DOLAR 9,2620
EURO 10,7921
BIST 1.410
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 19 °C
Sağanak Yağışlı

Işık kabusu çağırır

17.08.2021
34
A+
A-
Işık kabusu çağırır

Uykunuzdan uyanmak isteyip de uyanamadığınız, haykırmak isteyip de haykıramadığınız oldu mu hiç? Uykuyla cingözlük hali arasında yaşanan geçici felç ve bu esnada görülen karanlık silüetler… Peki neden sizin başınıza geliyor bu kabus?

Uykuyla cingözlük arasından aniden göğsünüze ağır bir yük binmiş gibi olur. Ne kadar çabalasanız da hareket edemezsiniz. Gözünüzü açabilirseniz şayet karanlık gölgeler görürsünüz. Bağırsanız da sesiniz çıkmaz. Uykunun REM sırasında, tüm çizgili adalelerde bir nevi felç ortaya çıkıyor. Adalelerde felç büyüdüğü için görülen rüyanın içeriğine göre el-kol hareketleri baskılanıyor. El kol hareketlerinin baskılanması reelinde makûs değil aksine iyi bir şey. Aksi gidişatta şahsın kendine hasar vermesi kaçınılmaz olur. Birey uyanmadan evvel adalelerdeki felç çözülür. Bazı vaziyetlerde ise birey felç çözülmeden uyanıyor. Bu süreçte yaşadığı panik sanrılar görmesine panik saldırı geçirmesine neden oluyor.

“Çalışanlar daha sık kabus yaşıyor”

Psikiyatri Uzmanı Dr. Aylin Aksoy Çoban, “Çalışanlar iş stresi suratından daha sık kabus yaşıyorlar. Bunun en ehemmiyetli tetikleyici sebebi ise uyku kumpassızlığıdır. Uyku kumpası bozuk olanlarda, vardiyalı çalışanlarda, bunalım hastalarında, bazı ilaçları kullananlarda daha sık görülüyor” diyor.

Kabus hakkında merak edilen sualleri cevaplayan Dr. Aylin Aksoy Çoban, şu bilgileri veriyor.

Tıptaki karşılığı ‘izole uyku felci’ olan kabus nasıl oluşuyor

Beyin yatarken beden adaleleri de uykudadır. Yatan bir insanın kolunu kaldırıp vazgeçtiğinizde kolu düşer, zira adaleler reelinde felç konumundadır.

REM uykusu sırasında beyin bazen birden uyanır, ancak bu uyanma adalelerde olmaz. Adaleler felç vaziyetinde kalır ve beynin açıkgözlüğüne eşlik edemez. Uyanan birey sanki bedeninin üzerinde biri oturmuş ya da ağırlık çökmüş gibi sezer. Reelinde o anda olan vaziyet şahsın adalelerini kıpırdatamaması neticeyi sezdiği felç vaziyetidir. Beyni uyanan birey vücudu ve adaleleri bütün olarak uyanmadığından hareket edemez, konuşamaz. Çoğu zaman bunu yaşayan şahıslar fobi ve evhama kapılırlar. Uyku felci birkaç saniye veya birkaç dakika sürebilir.

Uyku felcinin sebepleri nelerdir

Adalelerdeki bu geçici felç gidişatı reelinde gözeticidir, zira REM uykusunda rüya görürüz. Rüyada koşarız, zıplarız ve bazen uçarız. Rüya sırasında yaptığımız hareketleri hakikatte de yapmamamız için adalelerimizde geçici felç gidişatı alana kazanç.

Bu sayede rüyada koşarken koşma hareketini yapmamış oluruz. Bu sırada beynin yatmaya devam etmesi gerekirken bir anda uyanır.

Yatış pozisyonu ehemmiyetli

Farklı çalışmalar çoğu insanın başka bir uyku patolojisi yaşamadığı halde yaşamlarında en az bir defa uyku felci yaşadığını göstermektedir. Bazı çalışmalarda farklı etmenler yargılanmıştır. Misalin; sırtüstü uyumak, kumpassız uyku saatleri, fazla stres, bazı ilaç rehabilitasyonları alerji ilaçları ve bazen uyku emelli alınan ilaçlar, uyku evveli açlık…

Işık kabusu çağırır

Uyku etrafının kumpasında dikkat edilmesi gereken en ehemmiyetli husus etrafın ışıksız olmasıdır. Işıkla yatmak uykunun niteliğini eksilten bir unsurdur.

Işık sarih yatmak, fazla ışık veren gece lambası kullanmak uykunun derinliğini tesirler, düşünülenin aksine kabus ya da öteki uyku bozukluklarının ortaya çıkmasına neden olur. Uyumadan kısa müddet evvel yenilen yemek, atıştırmak uyku niteliğini bozacaktır. Mide doluyken uyur pozisyona geçmek reflü tehlikesini de artırır. Bu sebeple uyku zamanına yakın yemek yememek gerekir. Uyku saati ile yemek saati arasında en az iki saat olmalıdır.

Kumpaslı uykunun kabus rehabilitasyonundaki ehemmiyeti

Günde en az 7-8 saat yatılmalıdır. Daha az müddet yatıp yettiğini iletenler olur, ancak baktığınızda az yatanlarda kabus sıklığı daha fazladır. Kumpaslı uyku kabus rehabilitasyonunun en ehemmiyetli ayağıdır. Kumpaslı uyku şahsın derin uyku niteliğine yansır ve ani uyanmaların önüne geçer.

Rehabilitasyonu var mı

Ailede hikaye varsa, başka uyku bozuklukları eşlik ediyorsa ya da uyku sırasında apne dediğimiz soluk alıp vermenin durması da kollanıyorsa, birey uyku laboratuvarına yönlendirilerek uyku EEG’si ile izlenir. Beyin dalgaları ve uyku bozukluğu çeşidi tanımlanır. Tek bir uyku bozukluğu çeşidi varsa buna gerek kalmadan yalnızca ilaç rehabilitasyonu ile uyku tertip edilir.

Bunalım gibi psikiyatrik hastalıklar da uyku bozukluklarını tetikler. Yapılacak psikiyatrik tetkik neticesinde tertip edilecek antidepresan rehabilitasyon ve uyku tertip edici rehabilitasyon bu meseleyi tamamen ortadan kaldırır.

Altta uyuyan psikopatoloji ilaçla tertip edilmeden yapılacak terapi her zaman yeterli olmayabilir. Şahsın yaşamındaki çatışmaları terapi ile analiz etmek iyi bir destekleyici gidişattır ancak bu fiziksel problemin rehabilitasyonunda her zaman yeterli olmayabilir.

Kabusun ilacı var

Uykuya geçişi sağlayan, REM-Non-REM döngüsünü bozmayan, derin uyku niteliğini artıran ilaçlar rehabilitasyonda kullanılır. İlaçların tesirleri ya da yan tesirleri çok subjektiftir. Bireyden bireye değişiklik gösterir. Bu sebeple hiçbir ilaç hekim önerisi olmadan ya da hekim hakimiyeti dışında kullanılmamalıdır.

Gecede birden fazla yaşıyorsanız dikkat

Stresli yaşam şartlarında birkaç gecede bir yineleyebilir. Seyrek de olsa bu gidişatı her gece yaşayan bireyler de olmaktadır. Aynı gecede birkaç defa dahi yaşanabilir. Tesiri saatler sürebilir. Bu sıklıkta yaşanan uyku felci yaşam niteliğini bozduğundan hemen hekime müracaat etilmelidir. Ayrıca eşlik eden sanrılar varsa emin dayanak alınmalıdır.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.