Site rengi

Tasarım

ALTIN 494,52
DOLAR 8,8648
EURO 10,3792
BIST 1.384
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 22 °C
Çok Bulutlu

Erken ergenlik boy kısalığına neden oluyor

29.03.2021
58
A+
A-

Medicana Bahçelievler Sağlık Kurumu Pediatrik Endokrinoloji Uzmanı Dr. Aliye Sevil Sarıkaya, çocukluk yarıyılından yetişkin yarıyılına geçişin hakikatleştiği, gelişmenin ve seksüel gelişimin bitirildiği faize kapasitesinin kazanıldığı ergenlik yarıyılı hakkında ehemmiyetli bilgiler verdi.

Ergenlik bulguları

Ergenlik yarıyılının başlangıcı kız çocuklarda 9-12 yaş, oğullarda ise 10-13 yaş arasında olur. Erken ergenlik kızlarda 8 yaşından, erkeklerde ise 9 yaşından evvel ergenlik belirtilerinin başlangıcıdır. İlk bulgu kızlarda tek ya da çift taraflı meme gelişmesidir. Daha sonra cinsel bölgede ve koltuk atında tüylenme başlar. En son olarak adet görür. Erkeklerde ise ergenliğin ilk belirtisi testis büyüklüğündeki çoğalıştır. Bunu takiben penis gelişmesi, cinsel bölgede ve koltuk altında kıllanma, sesde kalınlaşma kollanır. Kızlarda adet görme, erkeklerde ise sperm imalinin başlaması ergenliğin bitirildiğini gösterir.

Ergenliğin başlangıç yaşı genetik özellikler, beslenme vaziyeti, obezite, stres ve etrafsal etmenlerle değişebilir. Son senelerde beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve tüm dünyadaki sosyoekonomik zenginleşmeye bağlı olarak ergenlik başlama yaşı eksilmiş ve erken ergenlik tanılı hasta rakamı çoğalmıştır. Erken ergenlik kız çocuklarda oğullara göre takribî 10 kat daha fazla kollanmaktadır. Oğullarda daha ender görülmesine karşın buna neden olan organik bozukluklar daha sıktır.

Erken ergenlik boyun kısa kalmasına yol açıyor

Alt uyuması muhtemel problemlerin tespiti için akranlarına göre gelişimi süratlenen, erken ergenlik belirtileri kollanan kız ve oğulların kesinlikle incelenmesi lüzumludur. Tanıda gecikilmesi yaşamı tehdit edebilir.

Çocukların erken ergenliğe girmesinin en büyük mahzuru boy kısalığına neden olabilmesidir. Ergenlik yarıyılında boy gelişmesi süratlenir. Ergenlik çağının sonunda ise kızlarda salgılanan bayanlık hormonu östrojen ve erkeklerde salgılanan erkeklik hormonu testosteron sihrime kıkırdaklarının kapanmasına neden olur. Bu sebeple ergenlik yarıyılında akranlarına göre uzun olan çocuğun sihrime kıkırdağının kapanmasıyla boy gelişmesi durur ve yetişkin boyu kısa kalır. Erken ergenlik çocuğun psikolojisini de tesirler ve psikososyal meselelere yol açabilir.

Yapılan araştırmalar erken ergenlik probleminin son senelerdeki çoğalışına yiyecekler içindeki hormon ve katkı maddelerinin de neden olabildiğini göstermiştir. Hormonlarla süratli geliştirilen tavuklar, yumurtaları, yetiştirilen meyve ve sebzeler ihtara neden olarak ergenliği başlatabilir. Aynı zamanda oyuncaklar içindeki kimyevilerde eş hormon uyarıcı tesiri gösterebilirler.

Erken ergenlik durdurulabilir mi

Erken ergenlikte çoğalan hormonların ayda bir kere kalçadan yapılan bir iğneyle baskılanarak ergenliğin durdurulabilmesi muhtemeldir. Endokrinoloji merkezlerinde bu rehabilitasyon uygulanmaktadır. Rehabilitasyon klasik ergenlik yaşına kadar sürdürülür. Rehabilitasyonun kesilmesini takiben kendi hormonları tekerrür devreye girerek ergenlik başlar. Bu rehabilitasyon ile epifizlerin erken kapanıp boy kısalığına neden olmasının da önüne geçilmiş olur.

Erken ergenlikte ergenliği geciktirerek boyu uzatmanın olası olabilmesine rağmen klasik zamanında başlayan bir ergenlikte rehabilitasyon ile ergenliği geciktirmenin rastgele bir faydayı olmadığı yapılan çalışmalarla gösterilmiştir.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.