Site rengi

Tasarım

ALTIN 494,20
DOLAR 8,6553
EURO 10,1587
BIST 1.393
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 23 °C
Kuvvetli Sağanak

Ebeveyn tipleri ve bariz özellikleri

01.05.2021
50
A+
A-

Çocuğunuza sıcak, sevgi dolu bir civar mı sunuyorsunuz yoksa hayatın güçlüklerine hazırlanması için katı kaideler mi? Her çocuk için anne ve babası tüm dünyayı temsil eder. Siz ona nasıl davranırsanız, çocuğunuz dünyanın geri kalanının da öyle davranacağını varsayır. ERA Kolejleri’nden PDR Uzmanı Kübra Karakaş, değişik ebeveyn tiplerinin çocukların erişkinliklerini etkilediğini ve şahsiyetini tanımladığını söylüyor. Bu sebeple ebeveynlere ait bilimsel bir sınıflandırma, kendi stilimizi kavramamıza takviyeci olabilir.

Bazen iyi maksatla yaptıklarınızın hiç istemediğiniz neticelere neden olduğunu görürsünüz. Şayet mevzubahisi olan çocuk eğitimi gibi ehemmiyetli bir alansa, çocuğunuzun ileride nasıl bir birey olacağını tanımlayan davranışlarınıza azıcık daha dikkatli bakmakta fayda var.

İşte bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu ebeveyn tipleri ve bariz özellikleri:

Fazla gözetici anne baba

Bu davranışı sergileyen anne babalarda çocuğa karşı sevgi fazladır ve disiplin yok denecek kadar azdır. Çocuğun yaptığı her şey güzel görülür ve çocuk fazla hür vazgeçilir. Fazla müsamahalı bir ailede yetişen çocuklar, bir müddet sonra anne babalarını teftiş altına alırlar ve tenkide sarih olmadıkları için kendilerini geliştiremezler. Kaidesizliğe alışan çocuklar, mektepte kaidelerle karşılaşınca eğitim civarına ve dost etraflarına geçim sağlamakta güçlük sürükleyebilirler. Egoist, sorumsuz, kırılgan, her dediğinin anında olmasını isteyen, sabırsız, şımarık ve anti-sosyal olmaları olasıdır.

Mükemmeliyetçi anne baba

Bu ailelerin davranışları fazla sevgi ve sıkı disiplin biçimindedir. Anne baba bir yandan fazla gözetici davranırken öbür yandan çocuktan yaşının üzerinde olgun tutumlar beklemektedir. Üstelik yanılgısızlık temennisi bir alanla sınırlanmaz, her mevzuda büyük galibiyet arz edilir. Çocuğun bir fert olarak gelişimi, kendi seçim ve tutumları, aile tarafından desteklenmez. Dost tercihi dahi ailenin faallik alanı içerisindedir. Mükemmeliyetçi bir ailede yetişen çocuklar fazla titiz ya da bütün tersi dağınık çocuklardır. Kendilerine güvenleri yoktur. Yanlış yapmaktan korkarlar.

Otoriter ve yalanlayıcı anne baba

Ailede çocuğa karşı sevgi ve şefkat yoktur. Bunun yerine katı bir disiplin kavrayışı ve baskıcı davranış görülür. Çocuk, anne babanın kaidelerini yerine getirme mücadelesinde olduğu için kendini ifade edemez. Aile içinde fobi hâkimdir. Çocuğun en kolay yanılgısı bile cezalandırılır. Otoriter bir ailede yetişen çocuklar stresli, sıkıntılı çocuklardır. Çocuk attığı her adımda yanlış yapma fobisi içinde olduğundan kendine güveni yok gibidir. Aralıksız tenkit etildikleri için altlık duygusu geliştirebilirler. Kendi başlarına karar veremezler. Bu tavırla yetişen çocuklar evhamlı, güvensiz, kabahat işlemeye eğilimli, insan ilişkilerinde zafersiz ve meblağsız karakter geliştirebilirler.

Kayıtsız ve kaygısız anne baba

Çocuğun tutumları karşısında kayıtsız ve enez tutumlar sergileyen anne babalardır. Bu tip aileler için çocuğun varlığı ile yokluğu muhakkak değildir. Bu gruba giren anne babalar genellikle müsamaha ile boş vermeyi birbirine karıştırmaktadırlar. Çocuk anne babayı rahatsız etmediği vakitçe, çocukla alakalı problem yoktur. Bu tip ailelerde çocuk fiziksel ve duygusal olarak yalnızlığa itilmektedir. Kayıtsız ve kaygısız bir ailede yetişen çocuklarda özgüven beceriksizliği görülür. Yaşamdan ve kendilerinden temennileri olmaz. Bu stil ailelerde gelişen çocuklar anne ve babalarını kendilerine model alamadıkları için dışarıdan bir modelle ve çoğunlukla da negatif bir modelle kendilerini aynılaştırmaya meyil gösterirler. Hasarlı alışkanlıklar edinmeye de eğilimlidirler.

Meblağsız anne baba

Bu ailelerde çocuğun yaptığı bir tavır, genellikle anne babanın o anki psikolojik vaziyeti ile ilintilidir, bazen sert bazen pozitif karşılanabilir. Meblağsız anne babanın iki çocuğuna karşı değişik davranışı ya da anne babanın değişik davranışları, çocukları negatif istikamette etkileyebilir. Anne ve baba kesinlikle aynı görüşe sahip olmalı, biri tavrı pozitif görüp ötekiyi ceza uygulamamalıdır. Bir tutumun kimi zaman mükâfatlandırılması kimi zaman da cezalandırılması, cezanın anlamı ve kabahatin kaliteyi hakkında şüphe uyanmasına neden olduğundan çocuk ne zaman, nerede, ne yapacağını bilemez.

Pozitif ve sıhhatli aile

Sevgi, hürmet, huzur, güven ve transparanlık olan ailede çocuk tüm güzergahlarıyla kabul edilir. Anne baba tutumları ile çocukları için iyi birer model olmanın yanı gizeme aynı zamanda kılavuzdur. Bu stil ebeveynler çocuğa yol gösterir ama alacağı kararlar mevzusunda onu özgür vazgeçerler. Problemlere anne baba ile beraber çözüm arayarak zamanla bu hünerini geliştiren çocuk, tercihlerinin neticelerine de kendisi dayanır. Aile içinde kaideler ve hudutlar herkes için ve hep beraber tanımlanır ve bu hudutlar içinde çocuk serbesttir. Kaidelerin manalı açıklaması yapılır. Her mevzuda çocuğun düşünce ve fikirleri dinlenir. Fikirleri anlamsız da olsa hürmet gösterilir. Çocuk, kendine ve etrafına hürmetli, hudutları öğrenen, tasarım eforu yüksek, etkin, fikirlerini rahatlıkla söyleyebilen, balanslı, mesullük duygusu gelişmiş, müsamahalı, dost canlısı ve mutlu bir fert olarak yetişir.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.