Site rengi

Tasarım

ALTIN 494,20
DOLAR 8,6553
EURO 10,1587
BIST 1.393
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 23 °C
Kuvvetli Sağanak

Çocuklarda küçülmeyen giysilere dikkat

29.04.2021
48
A+
A-

Çocuklarda sihrime meselelerinde en ehemmiyetli göstergenin boyun uzamaması olduğunu belirten Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz, akranlarına göre kısa olan ve boy uzaması eksilen çocukların çocuk endokrin muayenehaneleri tarafından takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Gelişmenin, çocuğun sıhhatli olduğunun en ehemmiyetli göstergesi olduğunu dile getiren Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz,Olağan sihrime için sıhhatli beslenmek ve olağan bir hormon balansına sahip olmak gerekir. Gelişmede en süratli yarıyıl, doğumdan itibaren bir yaşına kadar geçen yarıyıldır. İlk bir senede bebeğin boyu 24 cm kadar uzar. 1-2 yaş arası vasati 12 cm çoğalış olur. Bu sürat, ilerleyen senelerde 5-6 cm’e kadar düşer. Ergenlik yaşlarına gelindiğinde, kızlar 15-20 cm ve erkekler ise 20-25 cm kadar uzar. Hangi yaşta olursa olsun, boy uzunluğunun değerlendirilmesinde kullanılan miktar, o andaki boyun hangi sihrime çarpıksı diliminde olduğu ve sihrime süratidir” dedi.

Boy çoğalışının senede vasati 5 cm’den az olmaması gerekiyor

“Çocuğun üryan ayakla ölçülen boyu, kendi akranlarıyla karşılaştırılır. Çarpıkların alt dilimlerinde olan çocuklarda, sihrime meseleyi istikametinden dikkatli olmak gerekir” diyen Büyükgebiz, senelik boy artımının yaşa göre basmakalıptan az ise sihrime süratinin noksan olduğunu, boy çoğalışının senede vasati 5 cm’den az olmaması gerektiğini vurgulayarak, “Aileler çocuğun boyunun uzayıp uzamadığını kıyafetlerini kavrayabilirler. Giysileri küçülmeyen çocuklarda sihrime meseleyi incelenmelidir. Bazen aileler, anne ve babanın boyunu misal gösterip, çocuğunun boyunun da kısa olacağını kabullenerek muayenelerden sakınıyor. Oysa ki, boy uzunluğu ehemmiyetli oranda kalıtsal olsa da kısa boylu bireylerin çocukları da kısa olur diye bir kaide yoktur” biçiminde konuştu.

Gelişmeyi etkileyen etmenler

İrsiyet, hormonlar ve etrafsal etmenler gelişmeyi tesirler. Doğumdan evvel anne karnında bebek için ideal koşullar sağlanmışsa çocuk olağan kilo ve boya sahip olacaktır. Ancak annenin gebeliği sırasında sigara içmesi, içki kullanımı ya da geçirdiği bazı bulaşıcı hastalıklar anne karnındaki bebeğin sihrime ve büyümesini negatif tesirler. Düşük doğum ağırlığı 2500 gram altı olan çocukların 1/4’inde sihrime geriliği kollanabilir. Doğum kilosu düştükçe bu tehlike çoğalır. Misalin 1500 gram altı doğan çocuklarda tehlike daha fazladır. Bu çocuklar şayet 4 yaşına kadar akranlarını tutamazlarsa, sihrime geriliği rehabilitasyonuna gereksinim dinlerler. Beslenme yaşamın özellikle ilk 3 senesinde gelişmeyi desteklemesi bakımından çok ehemmiyetlidir. Ambarların dolması hormonal salınımın kumpaslı olmasına yol açar, dolayısıyla bebeklerin ideal kilolarında olmaları istenir.

Çocukluk yarıyılının kronik hastalıkları ve kullanılan bazı ilaçlar gelişmeyi negatif tesirler. Misalin kortizol kullanımı, kronik anemi, uzun zaman astım, romatizmal hastalıklar, kalp hastalıkları gibi..

Sihrime hormonu noksanlığı da boy kısalığı nedenlerinden

Sihrime hormonunun boy çoğalışını doğrudan etkileyen bir hormon olduğunu kaydolan Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz, bu hormonun beyindeki hipofiz bezinden salgılandığını belirtti ve ilave etti:

“Beyindeki hipofiz bezi bazı vaziyetlerde sihrime hormonunu salgılayamaz ya da az salgılar. Sihrime hormonu yetersizliğiyle birlikte hipofizden salgılanan değişik hormonlar da yetersiz olabilir. Bu gidişatın sebebi doğumsal olabileceği gibi ikiz hamilelik, bebeğin doğum sırasında makat gelişi veya şiddetli kafa yaralanması, menenjit gibi bir hastalık sebebiyle beynin zarar görmesi, ışın rehabilitasyonu veya urlar sebebi ile sihrime hormonu noksanlığı olabilir. Ayrıca nedeni emin olmadan salgılanmada bozuklukda görülebilir. Sihrime hormonu noksanlığı büyüdüğünde, emin bir yaşa kadar olağan gelişen bir çocuğun boy çoğalışında eksilme tespit etilir. Sihrime hormonu yetersiz olan bir çocuk kısa boyludur, hafif kiloludur ve suratı yaşına göre minik gösterir. Bu çocuklar, ergenliğe geç girer. Akranlarına göre her sene daha az geliştikleri için, bu fark her sene daha da çok açılır.”

Sihrime hormonu noksanlığı tanısı nasıl konur

Sihrime hormonu noksanlığı düşünülen bir çocuğa, sihrime hormonu testleri yapılarak tanı konulduğunu kaydolan Prof. Dr. Büyükgebiz, şunları ilave etti:

“Sihrime hormonu gece uykuda salgılanır. Bu sebeple, sabah alınan bir kan misali yeterli olmaz, kesinlikle, sihrime hormonu salgılanmasının farklı ilaçlarla uyarılmasını takiben alınan kan seviyelerinin ölçümüne direnen, ihtar testleri dediğimiz testler tanı konması için uygulanmalıdır. Aç karnına, sabah yapılan bu testlerde, muhakkak aralıklarla alınan kan misallerinde sihrime hormonunun ne kadar yükseldiği tespit etilir. Bazen tek başına bu testler de istenen neticeyi vermeyebilir. Az rakamda hastada bu testlerde sihrime hormonu kıymetlerinin yükselmesine karşın, yeterli sihrime kollanamadığı gidişatlar da olabilir. Çocuğun o anki boyu, senelik sihrime sürati ve gelişmesine mani olabilecek başka bir hastalığın olmaması, sihrime hormonu noksanlığı tanısında ehemmiyet kazanır.”

Sihrime hormonu noksanlığı rehabilitasyon edilebilir bir gidişat mı

Sihrime hormonu noksanlığı teşhisi konulan çocuklara sihrime hormonu verilerek galibiyetli bir rehabilitasyon yapılabildiğini kaydolan Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz, şu laflarla rehabilitasyon sürecinin uzun olduğuna dikkat çekti: “Teşhis için gereken ihtar testleri, kemik yaşının ölçümü gibi ehemmiyetli muayeneler yapıldıktan sonra noksanlık mevzubahisi ise, çocuğun sihrime hormonu ile rehabilitasyon edilmesine karar verilebilir. Rehabilitasyon süresince hasta her akşam uyumadan evvel insülin iğnesi gibi çok ince bir iğne ile ve özel bir kalem desteğiyle enjeksiyon yapıyor. Bu enjeksiyonlar, çocukların kendi kendilerine uygulayabilecekleri kadar kolaydır. Rehabilitasyon çocuğun vasati boy uzunluğuna yanaşmasına kadar devam edebilir. Ancak burada ehemmiyetli olan mevzu, rehabilitasyona ne kadar erken başlanırsa alınacak yanıtın o kadar fazla olduğudur. Bunun nedeni de, erken yarıyılda sihrime kıkırdaklarının henüz kapanmamış olmasıdır. Sihrime kıkırdakları uzun kemiklerin gelişmesinde rol alır ve yaş ilerledikçe kapanır, başka bir deyişle kemikleşir. Ergenliğin başlamasıyla beraber bu vaziyet ortaya çıkar; onun için, rehabilitasyonda en ideal yaş ergenlik evvelidir. Kızlarda meme gelişimi başladıktan ve adet gördükten sonra, erkeklerde ise vasati 13 yaşından sonra sihrime hormonuyla rehabilitasyona cevap eksilir. Ergenlikten evvel başlanan hormon rehabilitasyonu galibiyetlidir. Ayrıca rehabilitasyona geçim başka bir deyişle ilaç uygulamalarının sıçranmaması çok ehemmiyetlidir. Her gün uygulanan rehabilitasyonda ayda üç kereden fazla ilacın uygulanmaması, alınacak yanıtın eksilmesine yol açabilir. Sihrime hormonu rehabilitasyonu alanlar ilk sene vasati 8-12 cm daha sonraki senelerde 6-8 cm uzar.”

Dikkat faktörüz gereken bulgular

– Çocuğunuz bir senede 5 cm’den az uzuyorsa,

– Sihrime son aylarda yavaşlamışsa ve çocuğunuz akranlarından geri düşüyorsa,

– Son 1 yıldır kıyafetlerinde farklılık yapmadıysanız,

– Son 1 yıldır kundura numarasında farklılık olmadıysa,

– Çocuğunuz, sınıfta en minik olduğu mevzusunda davacıysa,

– Akranlarından minik olduğu için içine kapanmış ve kendinden minik reyin dostları seçiyorsa,

– Akranlarından minik olduğu için özgüvenini kaybetmiş ve ders galibiyetleri eksilmişse kesinlikle bir çocuk endokrinoloji uzmanına müracaat etin.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.