Site rengi

Tasarım

ALTIN 566,85
DOLAR 9,8254
EURO 11,4802
BIST 1.480
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 15 °C
Parçalı Bulutlu

Çeçe sineğinin gizemi çözüldü

05.08.2021
62
A+
A-
Çeçe sineğinin gizemi çözüldü

Amerika Birleşik Devletlerindeki Yale Üniversitesi Biyolojik ve Biyomedikal Bilimler Kısmı Epidemiyoloji ve Mikrobiyal Hastalıklar Ana Bilim Dalı’nda vazifeli Türk bilim insanı Prof. Dr. Serap Aksoy başkanlığındaki 140 karakter beynelmilel takım, 10 sene süren araştırmalar neticeyi, özellikle Afrika kıtasında ölümcül uyku hastalığının taşıyıcısı olan çeçe sineğinin gen haritasını çıkarttı.

Bu sayede Afrika’da insanlarda uyku, hayvanlarda ise nagana hastalığına neden olan çeçe sineğinin çabasında ehemmiyetli bir ilerleme sağlanmış oldu.

Afrika ve dünyanın bir hayli ülkesinden bilim insanlarının yer aldığı 140 karakter bir takımla 10 sene süren bir çalışma sonucunda elde edilen belirtiler prestijli bilim mecmualarından Science’de 24 Mart’ta yayınladı.

Ayrıca takımın tertip ettiği sekiz ayrı çalışma PLOS mecmua grubu tarafından “Tsetse Genome Biology” ismi altında bir araya gelen bir koleksiyonda, alakalı çalışmaların özetleri ise PLOS Neglected Tropical Diseases isimli mecmuada yayımlandı.

Prof. Dr. Serap Aksoy, çeçe sineklerinin yalnızca Afrika kıtasında yaşadıklarını ve özellikle kırsal yörelerde, taşıdıkları trypanosoma asalağından dolayı insan ve hayvan sıhhatini tehdit ettiklerini verdiklerini belirtti.

20. asrın başlarında ve sonunda epidemilerde salgın yüz binlerce şahsın yaşamını kaybettiği ifade eden Aksoy, şöyle devam etti:

“Başka Bir Deyişle rehabilitasyon uygulanmadığı takdirde hastalık kesin öldürücü kalitede. Hali Hazırda 60 milyon şahıs ise tehlike altında yaşamakta. Hayvanlarda görülen hastalıklar ise Afrika ekonomisine büyük hasar verirken, tarımın büyümesine de mani oluyor. Henüz aşısı olmayan hastalığın, hem teşhisi hem de rehabilitasyon imkânları ise hem çok hudutlu hem de pahalı. Son 10 yılda, özellikle Sudan, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Angola ve Uganda’da görülen salgınların gelişmiş ülkeler tarafından affedilen ilaçlar sayesinde önlenebildiği öğreniliyor.”

Çeçe sineğinin hakimiyetinde yeni ufuklar

Aksoy, uyku hastalığının önlenmesinde, konak vaziyetinde olan çeçe sineğinin hakimiyetinin hiç şüphesiz ehemmiyetli bir yer yakaladığını ifade eden Aksoy, “Araştırma takımımızın elde ettiği gen haritası bilgileri sayesinde sineğin özellikle koku alma, görme, bağışıklık sistemi ve faize fizyolojisinde rol oynayan ehemmiyetli genler ve proteinler hakkında çok ehemmiyetli bilgiler edinilmiş vaziyette. Bu belirtiler ışığında çeçe sineği çabasında yeni tuzaklar ve daha tesirli hedef yerleri geliştirilebilir” diye konuştu.

Anne çeçe sineği yavrusunu sütle besliyor

Sineğin artmasında görülen acayip faize biçimi ile alakalı bir hayli yeni gen de keşfedildiğine dikkati sürükleyen Prof. Dr. Serap Aksoy, “Anne sinek, sanki memelilerde olduğu gibi rahminde süt bezinden salgılanan süt ile yavrusunu beslemekte ve her 10 günde bir yalnızca bir yavru doğurmakta. Dolayısıyla bir dişi sinek 3-4 aylık yaşantısı süresince ancak 8-10 yavru üretmekte” dedi.

Aksoy, süt protein genlerini tespit ederek, gebelik müddetince bu salgıların nasıl hakikatleştiği mevzusunda da yeni bilgilere eriştiklerini kaydoldu. Bu belirtilerin çeçe sineği çabasında ehemmiyetli bir potansiyel taahhüt ettiğini belirten Aksoy, proteinlerin salgılanması önlendiğinde, dişi sineğin faize kapasitesinin çok eksildiğini vurguladı.

Aksoy, tespit edilen tükürük bezi ve bağırsak proteinleri sayesinde özellikle hayvanlarda aşı geliştirilebileceğini belirtti.

10 milyon dolara mülk oldu

2000’li senelerin başında Dünya Sağlık Teşkilatının dayanağı ile Prof. Aksoy liderliğinde başlatılan çalışma daha sonra “International Glossina Genome Initiative” ismi verilen bir yapılanmayla takribî 10 milyon dolara mülk oldu. Çalışmalar çeçe sineği genomunun 366 milyon genetik harften oluştuğunu ve insan genomunun yüzde 10’u kadar büyüklükte olduğunu gösterdi.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.