Site rengi

Tasarım

ALTIN 494,52
DOLAR 8,8648
EURO 10,3792
BIST 1.384
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 22 °C
Çok Bulutlu

Aşkın kimyası çözüldü

26.04.2021
94
A+
A-

Duygusal yönelimler beğenme, aşk, sevda ve kara sevda gibi hafiften şiddetliye doğru farklı biçimlerde yaşamımızdaki yerlerini alıyor. Aşkla birbirine karıştırılabilen ve depresif duygu gidişatlarının da eşlik edebildiği kara sevda, karakter özelliklerine bağlı olarak şekilleniyor .Beynin işlevlerinde ehemmiyetli farklılıklar yapabilen kara sevda, şahısların hayatını özellikle de psikolojik açıdan büyük miktarda etkiliyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Mehmet Yavuz mevzuyla alakalı görüşlerini paylaşıyor.

Aşk ve kara sevda arasındaki değişiklikler

Aşk insanlara karşı olabileceği gibi tabiata veya rastgele bir başka nesneye karşı da büyüyebilir. Aşkta bireyin etrafıyla olan ilişkileri bozulmaz ve sosyal yaşamı devam eder. Bu gidişat genellikle iş yaşamını da negatif etkilemez, bireyin kendi ve etrafıyla ilgili hakimiyeti ve değerlendirmeleri bozulmaz.

Kara sevdada ise, şahıs hakimiyetini kaybeder. Kendisini sosyal yaşamdan soyutlar, tamamen sevdasına odaklanır.

Kara sevdada şahıs bulunduğunu andadır, duygu çıkmazına girebilir.
Aşkta genellikle duygular karşılıklıdır. Kara sevdada ise, genellikle tek taraflıdır.

Bazen bireyin kendisine abayı yakıldığından haberi dahi olmayabilir. Aşk da psikolojik bulgular gösterir. Duygu yoğunluğu ve takıntılı sevgi hali, sosyal normların dışına çıkmaz. Oysa kara sevdada fizyolojik unsurlar da vardır. Şahıs yemeden içmeden kesilir, cılızlar ve stres hormonlarının da tesiriyle beden korunması düşer. Muhtelif hastalıklar baş gösterebilir, bireyin saçları beyazlayabilir.

AŞK NEDİR? AŞK VAR MIDIR?

Kara sevdada prefrontal korteks ve amigdala bozulur
Kara sevdada beynimizde psikolojik yaşamımıza güzergah veren sol prefrontal korteksin işlevleri topallar.

Ayrıca fobi duyusunu hakimiyet eden amigdalanın çalışma karekteri de bozulur. Böylece şahıs fobisizce davranabilir. Prefrontal korteksin de bozulması ile şahıs, sosyal normların dışında tavırlar sergileyebilir. Şahıs mirasını ve kariyerini bu talihte terk etme tutumu da gösterebilir.

Kara sevdada hormonal etkinlikler

Kara sevda esnasında bir hayli nöronal etkinlik ve hormonal mekanizma mevzubahisidir. Aşk ve sevda esnasında dopamin, serotonin, oksitosin, noradrenalin, feniletilamin ve vazopressin gibi hormonal etkinlikler muhtelif duygusal ve vücutsal değişmelere neden olur.Dopamin istek ve takıntıdan mesuldür, heyecan da verebilir. Kara sevdada fazla dopamin varlığı, bireyi us hudutlarının dışına çıkarabilir ve çılgınlığa doğru gidiş mevzubahisi olabilir. Kara sevdada da çılgınlık mevzubahisidir. Serotonin mutluluktan mesuldür, ancak kara sevdada olağana göre en az %40 serotonin azlığı mevzubahisidir.

Bu gidişatta şahıs bunalıma yatkın hale kazanç. Oksitosin, şefkatten ve müsamahadan mesuldür. Şahsa, karşısıdakine seri inanan ve güvenen empatik bir ruh hali sağlar. Noradrenalin; coşku, kalpte süratlenme, terleme, yüzde kızarma gibi bulgular verir, iştahı keser ve zayıflamaya neden olur. Feniletilamin bir dopamin türevi olup, enerji ve neşeden mesuldür. Vazopressin de şefkat duygusu veren bir hormondur, ama reel vazifeyi bedenden su atılmasıdır.

Kara sevdada MRI belirtileri

Bayanlar ve erkekler üzerinde fonksiyonel MRI kullanılarak yapılan çalışmalar, kara sevdadan muzdarip erkeklerde beynin bir bölgesinde, bayanlarda ise üç bölgesinde yoğun etkinlik varlığı tespit edilmiştir.

Bu belirti göstermektedir ki, psikolojik ve duygusal bilanço bayanlarda daha yoğundur. Fonksiyonel MRI ve PET scan kullanılarak yapılan bilimsel çalışmalar, kara sevdadaki belirtilerin, misalin ellerini 100 kere devireme gibi saplantı tavırları gösteren OKB hastalarınınki ile büyük eşlik gösterdiği neticesini vermiştir. Dolayısıyla gerek aşk gerekse kara sevda psikolojik bir saplantı hastalığıdır diyebiliriz.

Hormon seviyelerindeki başkalaşımlar, aşk ve kara sevdaya yatkınlığı etkiliyor
Olağanüstü tabiat manzaları gibi hayranlık ve alkış uyandıran vaziyetlerde ya da natürel trajediler gibi travma oluşturan zamanlarda dopamin, noradrenalin, oksitosin ve noradrenalin seviyelerinde anormal yükselmeler olduğu için, bu vaziyetlerde bireyin aşık olması ya da sevdaya yakalanması daha basittir.

Bu surattan eşinden ya da sevgilisinden bölmüş ve travma yaşayan bireyin ilk günleri aşık olma açısından en kritik zamanlardır. Yapılan bilimsel çalışmalar kalbimiz çarptığı için aşık olduğumuzu göstermektedir. Burada noradrenalinin işlevi büyüktür.

Kara sevda rehabilitasyonu

Kara sevda rehabilitasyonu, profesyonel bir yaklaşım gerektirir. Kara sevda rehabilitasyonunda davranışcı öğrenişsel terapiler işe yarayabilir.

Mevcut ve olası serotonin yetersizliğine karşı antidepresan ilaçlar netice verebilir. Yeniden noradrenalin etkinliğini düşürücü ilaçlar da sınanabilir. Bir değişik usul ise, beynin prefrontal korteksini ve sosyal belleği resetleyen TMS rehabilitasyonudur. TMS rehabilitasyonu tek başına uygulanabildiği gibi, ilaç rehabilitasyonuyla ya da terapiyle birlikte de uygulanabilir.

Spor etkinlikleri serotonin seviyesini artırdığından, şahıs spor etkinliklerine de yönlendirilir. Muhtelif hobiler edinilmeye çalışılması da aşk travmasını rahatlatabilir.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.